Yaz Filmleri I: Nader and Simin A Seperation

Yonetmen: Asghar Farhadi.

Bu yazin en iyi filmi.  Berlin Altin ayi en iyi film odulunu almis.

Film Tahranli, on dort senedir evli Simin ve Nader'in mahkame sahnesiyle basladi.

Simin, Iran'i terk etmek istiyor cunku kizinin orada yetismesini istemiyor. Kocasi ise vataninda kalmak istiyor. Hakim onlarin bosanma nedenlerini yeterli bulmuyor, o yuzden de davayi biraz daha dusunmeleri icin erteliyor. Bunun uzerine, Simin evini terk edip, annesinin evine gidiyor. Kocasi Nader'in Alzheimer hastasi bir babasi var. Onu birakmak istemiyor.Dogdugu topraklarda da her ne pahasina olursa olsun, kalip mucadele etmek istiyor. Simin, Alzheimer hastasi baba icin fakir ve dindar bir kadin olan bir bakici tutuyor.Kadincagiz hamile...Doktor kontrolune gitmesi gerektigi bir gun, dedeyi yatagina baglayip cikiyor. Nader ve kizi eve geldiklerinde dedeyi yere dusmus, eli yataga baglanmis bir sekilde buluyorlar. Nader cok sinirleniyor. hamile kadinla aralarinda tartisiyorlar, kadini evden disariya cikarmaya calisirken, itiyor.Kadin merdivenden dusuyor. Karnindaki dort bucuk aylik cocuk oluyor.  Bakici kadinin kocasi sikayette bulunuyor, eger Nader'in kadinin hamile oldugunu bildigi ispatlanirsa, cinayetten hapse girecek  ya da kan parasi diye adlandirdiklari bir miktar parayi verecek.

Film bu iki aile arasindaki surtusmeden yola cikarak, Iran'la ilgili bir takim gercekleri ogretiyor.  Oncelikle, filmde herkes kendine gore hakli... Fakir aile ofkeli, ailenin babasi zaten issiz oldugu icin cok sinirli, borc icerisinde... Nader, para odeyip olayi kapatiabilir ama,  o kadinin cocugunun olumunden sorumlu olduguna inanmiyor. Simin kizinin bu olayin stresini yasamasini istemedigi icin, parayi verip olayi kapatmak istiyor.

Kucuk kizlari, babasiyla birlikte kaliyor cunku annesinin onsuz hicbir yere gitmeyecegini bildiginden, ailesini birlestirmeye calisiyor. Simin kizinin Iran'da yetismesini istemiyor, kizi icin ozgurluk istiyor, Nader vatanini Alzheimer babasini terk etmek istemiyor.

Daha da bahsedersem, seyretmeye degmeyecek, o yuzden filmden yola cikarak, Iran izlenimlerimden bahsetmek istiyorunm.Iran'da kocanin izni olmadan calisamazsin. Kadinlarin basi ortulu ama araba kullanabiliyorlar. Erkekler, karilarina cok  onem veriyorlar.

Adam oldurunce "kan parasi" diye bir kavram var. Bir de yapilacak seylerin din acisindan caiz olup olmadigini sormak icin bir danisma hatti var. Bakici kadin, dede altini islatinca, din acisindan onun altini temizlemek dogru mu degil mi diye sormak icin bir numarayi aradi.

Hoca,(Kadi)  yargicla ayni gorevieltmez m yapiyor.Insanlar birbirlerine karsi catir catir kavga edebiliyorlar, hislerini gizlemiyorlar (Bkz. Ingiliz poker faceligi)

 Kur'an'a el basarak yalan yere yemin etmeye kimse cesaret edemiyor cunku Allah'tan korkulari var.

Farscayi biraz anladim. Zaten Iranli bir arkadasim da Turkce soylenen bircok seyi anladigini soylemisti.
Oyunculuk kalitesine bayildim bayildim. Zaten hepsi odul almis. HIcbir abarti yok, hepsi cok basarili ve dogaldi.

Mutlaka gorulmeye deger bir film...